Buster Keaton: Ο μεγαλύτερος κωμικός όλων των εποχών, ο υπέρτατος κλόουν

Οι περισσότεροι προτιμούν τον Charlie Chaplin απο τον Buster Keaton, θεωρόντας τον έναν από τους μεγαλύτερους ηθοποιούς που έχουν υπάρξει ποτέ.

Εγώ πάλι πιστεύω ότι ο Buster Keaton είναι πιο αληθινός και ουσιαστικός από τον Chaplin. Μπορεί οι ταινίες του να μην ήταν ποτέ τόσο εμπορικές ή να μη είχανε από πίσω το νόημα που μπορεί να βρει κάποιος σε ταινίες του Chaplin (βλέπε μονόλογο στον μεγάλο δικτάτορα) ή ίσως να μην ήτανε και τόσο άρτιες (βλακείες, μια χαρά ήταν απλά ήταν πιο απλές σαν ιστορίες, τύπου ο ήρωας κάνει μια γκάφα και τον κυνηγάνε χωρίς να φταίει ή προκειμένου να κερδίσει το κορίτσι μπλέκει σε διάφορες περιπέτειες), αλλά τα κασκαντεριλίκια που έκανε σε συνδυασμό με το πως έπαιζε, έχοντας αυτή την ανέκφραστη μούρη, την οποία στις μέρες μας συναντάμε σε ηθοποιούς όπως ο Bill Murray ή ο Άρης Σερβετάλης, αυτή την φάτσα που είναι μονίμως θλιμμένη και σε μια διαρκή απορία με ότι συμβαίνει γύρω της, είναι στοιχεία που με γοητεύουν πολύ περισσότερο από τις εξυπνάδες του Chaplin. Ο οποίος κακά τα ψέματα, σχολίαζε τα πάντα με το πρόσωπο και τους μορφασμούς του, πράγμα που επίσης συναντάμε μέχρι και τις μέρες μας σε Έλληνες (κωμικούς) ηθοποιούς, το οποίο βαριέμαι. Σαν να δίνει ο ηθοποιός μασημένη τροφή ή να εκβιάζει το γέλιο. Βέβαια για να μην ισοπεδώνω τα πάντα, ο Chaplin είναι όπως όλοι λένε επίσης ένα τεραστιο κεφάλαιο για το σινεμά και σίγουρα αξιοθαύμαστος. Εμένα όμως με γοητεύουν πάντα αυτοί που είναι πιο τρελιάρηδες και λίγο πιο ΄΄όχι και τόσο τέλειοι σε όλα΄΄. Ποιός όμως μπορεί να πει πως ο Keaton δεν ήταν τέλειος σε αυτό που έκανε.

Ο Marlon Brando είχε πει πως ο Chaplin είναι ο μεγαλύερος ηθοποιός όλων των εποχών, αφού βέβαια τον περιέγραψε ως σκηνοθέτη-δικτάτορα και ως έναν άνθρωπο που μιλούσε άσχημα σε όλους, κάτι που έκανε τον Brando έξω φρενών γιατί ως γνωστόν είχε πάντα τις κόντρες του με τους σκηνοθέτες (για αυτόν θα γράψω άλλη φορά). Επίσης, ο Michael Haneke σε μια λίστα με τις 10 αγαπημένες του ταινίες είχε βάλει τον χρυσοθύρα (The Gold Rush 1925) αλλά καμία ταινία του Keaton. Απο κοινούς θνητούς, ο πατέρας του φίλου μου του Δημήτρη ο Κωστάρας, όταν παλιά σε μια συζήτηση του έλεγα ότι προτιμώ τον Keaton, μου εξηγούσε ότι ωραίος μεν αλλά δεν είχε το μεγαλείο του Chaplin. Τύπου άλλο επίπεδο. Οι γονείς μου όμως, μου βάζανε να βλέπω Buster Keaton οταν ήμουν μικρός για να πιω τα γαλατάκι μου.

Επομένως η μάζα ψηφίζει Chaplin. Εγώ και ο Orson Welles τον Keaton.

Θα ήταν γελοίο να περιγράψω το οτιδήποτε, απλά πρέπει να δει κάποιος τις ταινίες του Buster Keaton για να καταλάβει τι ατομάρα ήταν. Το μόνο που μπορώ να πω με σιγουριά είναι ότι τα ακροβατικά και τα stunts που έκανε, είναι τα πιο επικίνδυνα και εντυπωσιακά που έχει κάνει ηθοποιός ever χωρίς το παραμικρό εφέ. Για αυτό και μόνο αξίζει να τον βλέπεις ξανά και ξανά. Ακόμα και σήμερα, σχεδόν 100 χρόνια μετά απορείς πως σκατά τα έκανε χωρίς να σκοτωθεί ή έστω να σπάσει στα δύο και σου τραβάει την προσοχή χωρίς να σκεφτείς πως αυτό που βλέπεις είναι ξεπερασμένο. Είναι πολύ εύκολο να παρακολουθήσεις ταινίες του χωρίς να βαριέσαι, ειδικά τις μικρού μήκους που έκανε.

Ήταν ένας αυθεντικός auter (όπως πολλοί άλλοι, δεν λέω), ο οποίος μεταξύ πολλών 20 λεπτων μικρού μήκους και αρκετών μεγάλου μήκους ταινιών, έκανε και τον Στρατηγό (The General 1926), ταινία εξαιτίας της οποίας χρεοκόπησε και ταυτόχρονα τον χώρισε η γυναίκα του, η οποία νομικά κέρδισε και την σπιταρώνα που ζούσαν και την επιμέλεια των παιδιών με αποτέλεσμα ο Keaton να δουλεύει με πολύ μικρότερα συμβόλαια από ότι είχε συνηθίσει και σιγά σιγά να γίνει αλκοολικός και να μείνει άνεργος. Όλη αυτή η χρεοκοπεία συνδυάστηκε με το γεγονός ότι το Hollywood άρχιζε να γυρίζει αποκλειστικά σε στούντιο και γενικώς να προχωράει με έναν διαφορετικό τρόπο η βιομηχανία από αυτόν που ενδεχομένως ήξερε ο Keaton. Είμαστε σε μια εποχή όπου μπαίνει ο ήχος στο σινεμά και ο Keaton σταδιακά πέφτει απο τα ψηλά στα χαμηλά.  Αυτό πάντα με στεναχωρούσε με διάφορους καλλιτέχνες που μαρέσουν, όταν μαθαίνω τα ζόρια που τραβούσανε. Σήμερα βέβαια η ταινία θεωρείται μια από τις πιο σημαντικές όλων των εποχών καθώς υπάρχει ανατίναξη γέφυρας τη στιγμή που περνάει ένα τρένο (κάτι που είδαμε για πρώτη φορά μέχρι τότε) και μια τρελή σκηνή όπου όσο ο Keaton κάνει κάτι δουλειές πάνω στο ίδιο τρένο, πίσω του, στο φόντο, σε κάτι πεδιάδες βλέπουμε τον αμερικάνικο εμφύλιο πόλεμο (μιλάμε για επικές μάχες με πολλούς ανθρώπους) και ο Buster στην κοσμάρα του..

Μερικά χρόνια αργότερα όντας έξαθλιωμένος και ημι-άνεργος (δηλαδή έκανε δεύτερα ρολάκια με πολύ μικρά συμβόλαια ή τίποτα), γνώρισε την τελευταία γυναίκα του την Eleanor Norris (αφού πρόλαβε να ξαναπαντρευτεί και να χωρίσει), με την οποία έζησε μέχρι το τέλος. Δεν μπορώ να βρω πολλά πράγματα για εκείνη δυστυχώς, από ότι φαίνεται τον στήριξε και χάρη σε αυτή και τη βοήθεια ενός φίλου έκοψε το ποτό και μπαίνοντας πια στην εποχή της τηλεόρασης, έκανε κάποιες ταινίες και κάποια τηλεοπτικά σόου με κωμικά κόλπα, τα οποία τον επανέφεραν σε μια κανονικότητα και καλλιτεχνικά και οικονομικά μέχρι το τέλος της ζωής του. Το μόνο που μπορώ να πω για την Eleanor Norris από μια συνέντευξη που είδα πιο παλιά σε ένα ντοκυμαντέρ για τον Keaton, είναι πως ήταν πολύ γλυκιά και όμορφη και μιλούσε για αυτόν με πολλή αγάπη.

Το 1965 βρέθηκε στις Κάννες καθώς έπαιξε στη μικρού μήκους ταινία του S. Becket film 1965, την μόνη κινηματογραφική δουλειά του, στην οποία ο Becket ήθελε τον Chaplin αλλά είχε πολύ ακριβό συμβόλαιο και έτσι πήρε τον Keaton.(χεχε). Εκεί ο Keaton καταχειροκροτήθηκε για όλη την συνεισφορά του κλπ και δήλωσε πως ήταν η πρώτη φορά που πήγε σε κάποιο film festival και πως θα ήθελε να επιστρέψει στις Κάννες.

Τον αγαπάω και βλέπω κατα καιρούς τις ταινίες του γιατί κατα την προσωπική μου άποψη είναι ο υπέρτατος κλόουν. Πέφτει καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο με χίλιους δυο τρόπους και οι αντιδράσεις του είναι απίστευτες. Όταν δηλαδή ο χαρακτήρας που παίζει, ανακαλύπτει ότι τον κυνηγάνε 200 μπάτσοι ενω πριν ενα δευτερόλεπτο ήταν μόνος, βλέπεις αυτό το απότομο timing και την αλλαγή στη μούρη, τον ξαφνικό τρόμο και αυτά τα τρελά sprint και σε πιάνουν τα γέλια. Το κάνει τέλεια. Οι τούμπες και τα πεσίματα του είναι επικά. Όλα αυτα τα λεγόμενα gags τα έκανε full out, χωρίς δηλαδή να φοβάται μην χτυπήσει και χωρίς κανένα τεχνικό εφέ. Τα έδινε όλα για όλα και κάπου είχα διαβάσει ότι με τον τύπο που έκανε τις πρώτες ταινίες, τον κέρδισε ακριβώς γιατί την μάτωνε την φανέλα. Ήταν απο θεατρική οικογένεια και είχε μάθει από μικρός να πέφτει και να κάνει κάποια νούμερα, τα οποία τα έβαλε αργότερα στο σινεμά. Οι γονείς του δηλαδή ήταν αυτό που λέμε μπουλούκι, ανέβαζαν σκετσάκια ως θίασος για να βγάλουν λεφτά και αυτός έπαιζε απο πολύ νεαρή ηλικία μαζί με τα αδέρφια του, οπότε καταννοείς ότι ο τύπος ήταν εκπαιδευμένος από μικρός σε όλο αυτό που λέμε, θέατρο, θέαμα, κωμωδία κλπ.

Δεν υπάρχει κάτι. Πρέπει να δεις ταινίες του. Αυτό.

Δωράκι η ταινία ΄΄The goat΄΄ γυρισμένη το 1921

https://archive.org/details/CutTheGoat1921